Cập nhật lần cuối 6 tháng 11, 2026
Quy định và số liệu từ nguồn khác được kiểm tra ngày 6 tháng 11, 2026. Chúng thay đổi theo thời gian, nên hãy đối chiếu với nguồn gốc trước khi dựa vào.
Thông tin chung, không phải tư vấn thuế hay pháp lý. Quy định phụ thuộc vào quốc gia và hoàn cảnh của bạn, nên việc gì kéo theo hệ quả về thuế hay pháp lý thì hãy hỏi kế toán viên.
Phí theo giai đoạn RIBA là phí cố định của bạn được chia cho tám giai đoạn của RIBA Plan of Work, từ 0 đến 7, trong khi bản thân dự án trải dài qua Giai đoạn 1 đến 6. RIBA không công bố cách chia. Hãy ước tính số giờ ở từng giai đoạn, chia phí theo tỷ lệ, rồi ghi số tiền và điều kiện thanh toán của từng giai đoạn vào hợp đồng bổ nhiệm.
Các giai đoạn của RIBA Plan of Work là gì?
RIBA Plan of Work 2020 có tám giai đoạn, đánh số từ 0 đến 7, theo bản tổng quan RIBA công bố. Các kết quả dưới đây là bản rút gọn của chúng tôi từ cách diễn đạt của họ. Cột cuối là một mô hình phổ biến và không thuộc Plan.
| Giai đoạn | Tên | Kết quả vào cuối giai đoạn | Thường có trong phí? |
|---|---|---|---|
| 0 | Strategic Definition | Xác nhận cách tốt nhất để đáp ứng yêu cầu của khách hàng | Đôi khi, như một khoản phí riêng nhỏ |
| 1 | Preparation and Briefing | Project Brief được duyệt | Có |
| 2 | Concept Design | Architectural Concept được duyệt | Có |
| 3 | Spatial Coordination | Thông tin kiến trúc và kỹ thuật được điều phối | Có |
| 4 | Technical Design | Thông tin thiết kế cho sản xuất và thi công hoàn tất | Có, trong dịch vụ trọn gói |
| 5 | Manufacturing and Construction | Công trình được xây xong và vận hành thử, kết thúc ở Practical Completion | Có, trong dịch vụ trọn gói |
| 6 | Handover | Công trình được bàn giao, Aftercare bắt đầu, Building Contract kết thúc | Có, trong dịch vụ trọn gói |
| 7 | Use | Công trình được sử dụng, vận hành và bảo trì | Hợp đồng bổ nhiệm riêng, nếu có |
Ba điểm về thời gian ảnh hưởng đến tiền. Plan nói dự án trải dài qua Giai đoạn 1 đến 6, nên Giai đoạn 0 và 7 nằm ngoài phần lớn cách chia phí. Giai đoạn 4 và 5 sẽ chồng lên nhau ở phần lớn dự án, nên bạn có thể phải lập hóa đơn cho cả hai cùng lúc. Và Giai đoạn 6 kéo dài đến hết Defects Liability Period (thời hạn trách nhiệm khắc phục lỗi), thường khoảng mười hai tháng sau Practical Completion (nghiệm thu hoàn thành), nên phí của nó có thể đến rất lâu sau khi công việc ở công trường kết thúc.
Tên gọi cũng quan trọng. Giai đoạn 3 từng là "Developed Design" và Giai đoạn 5 từng là "Construction" ở ấn bản 2013. Nhiều đề xuất vẫn gửi đi với tên cũ, và điều đó trông cẩu thả trong mắt cố vấn của khách hàng.
RIBA có quy định cách chia phí giữa các giai đoạn không?
Không, RIBA không quy định cách chia phí giữa các giai đoạn. RIBA giải thích rằng trước đây họ từng công bố biểu phí và phải dừng vì luật cạnh tranh, và quan điểm của cơ quan quản lý là một tổ chức nghề nghiệp đặt ra biểu phí có nguy cơ vi phạm luật. Bản thân Plan of Work không nhằm trở thành tài liệu hợp đồng và không chia phí.
Nếu bạn thấy một bảng tỷ lệ theo giai đoạn trên mạng, hãy coi đó là thói quen của người khác. Nó có thể là một phép kiểm tra sơ bộ, nhưng không phải hướng dẫn của RIBA và không biết gì về công việc của bạn. Với các Chartered Practice, RIBA cung cấp miễn phí một Fee Calculator tạo ra các phép tính dựa trên nguồn lực theo từng giai đoạn, và công bố một Good Practice Guide về phí.
Chia phí cố định theo các giai đoạn RIBA thế nào?
Hãy chia phí cố định theo các giai đoạn RIBA tương ứng với số giờ bạn ước tính cho từng giai đoạn, dùng các công việc trước đây nếu có thể. Hướng dẫn về viết đề xuất phí của kiến trúc sư từ số giờ đã làm chỉ cách có được những số giờ đó.
Đây là một ví dụ tự đặt: phí cố định £36.000 cho Giai đoạn 1 đến 6, với 432 giờ ước tính. Cách chia thuộc về công việc tưởng tượng này và không phải là mô hình được khuyến nghị.
| Giai đoạn | Số giờ ước tính | Tỷ lệ (làm tròn) | Phí giai đoạn |
|---|---|---|---|
| 1 Preparation and Briefing | 24 | 5,6% | £2.000 |
| 2 Concept Design | 72 | 16,7% | £6.000 |
| 3 Spatial Coordination | 96 | 22,2% | £8.000 |
| 4 Technical Design | 132 | 30,6% | £11.000 |
| 5 Manufacturing and Construction | 96 | 22,2% | £8.000 |
| 6 Handover | 12 | 2,8% | £1.000 |
| Tổng | 432 | £36.000 |
Phí mỗi giai đoạn bằng số giờ của nó × £83,33, tức £36.000 ÷ 432.
Rủi ro và dòng tiền nên làm thay đổi cách chia thế nào?
Rủi ro và dòng tiền có thể biện minh cho việc dời một phần phí lên sớm hơn so với những gì riêng số giờ gợi ý, miễn là kết quả là điều bạn giải thích được với khách hàng. Trong ví dụ, Giai đoạn 1 đến 3 chiếm 44% phí (£16.000). Dời £1.000 từ Giai đoạn 5 sang Giai đoạn 3 đưa con số đó lên 47% (£17.000), điều này có ích nếu dự án chững lại ở khâu xin phép quy hoạch.
Thời điểm xin phép quy hoạch là điều khác cần xem xét. Plan of Work đặt Planning Application ở cuối Giai đoạn 3, khi khách hàng đã duyệt báo cáo giai đoạn. Khách hàng thường muốn nộp hồ sơ sớm hơn, và RIBA cảnh báo rằng điều này tạo ra rủi ro cho dự án và cần một cổng kiểm soát giữa giai đoạn. Nếu bạn đồng ý, hãy nói rõ trong đề xuất. Số giờ dịch chuyển lên trước, và các thay đổi về sau do giấy phép yêu cầu có thể là công việc thêm.
Các giai đoạn dài cần mô hình riêng. Với công việc tự đặt này, £8.000 của Giai đoạn 5 trong tám tháng thi công là £1.000 một tháng, với hợp đồng bổ nhiệm nêu rõ điều gì xảy ra nếu thời gian hợp đồng kéo dài. Hướng dẫn về quản lý dự án kiến trúc theo phí giai đoạn nói về cách kiểm tra số giờ của từng giai đoạn trong lúc nó diễn ra.
Hợp đồng bổ nhiệm nên nói gì về thanh toán theo giai đoạn?
Hợp đồng bổ nhiệm nên nêu phí của từng giai đoạn, điều gì kích hoạt từng hóa đơn và điều gì xảy ra nếu dự án dừng. Mẫu câu để chỉnh lại:
Mức phí £36.000 chưa gồm VAT của chúng tôi là cố định cho các Giai đoạn 1 đến 6 của RIBA: Giai đoạn 1 £2.000, Giai đoạn 2 £6.000, Giai đoạn 3 £8.000, Giai đoạn 4 £11.000, Giai đoạn 5 £8.000 và Giai đoạn 6 £1.000. Các Giai đoạn 1 đến 4 được lập hóa đơn hằng tháng theo tỷ lệ công việc đã hoàn thành trong giai đoạn. Giai đoạn 5 được lập hóa đơn thành tám đợt hằng tháng bằng nhau kể từ khi bắt đầu thi công. Giai đoạn 6 được lập hóa đơn tại Practical Completion. Nếu dự án dừng trong một giai đoạn, chúng tôi sẽ lập hóa đơn theo tỷ lệ phần giai đoạn đó đã hoàn thành tính đến ngày chúng tôi dừng. Nếu thời gian hợp đồng kéo dài quá tám tháng, các dịch vụ Giai đoạn 5 thêm được tính £85 một giờ.
Mỗi hóa đơn nên nêu tên giai đoạn của nó. Ví dụ, Giai đoạn 3 lập hóa đơn trong hai tháng, với VAT 20%:
| Dòng hóa đơn | Chưa thuế | VAT 20% | Tổng |
|---|---|---|---|
| RIBA Stage 3, Spatial Coordination: 40% của £8.000 | £3.200 | £640 | £3.840 |
| RIBA Stage 3, Spatial Coordination: phần còn lại, 60% của £8.000 | £4.800 | £960 | £5.760 |
| Tổng Giai đoạn 3 | £8.000 | £1.600 | £9.600 |
Ở các công việc tại Anh, Thông báo VAT 708 của HMRC nói việc cung cấp dịch vụ kiến trúc luôn chịu thuế suất tiêu chuẩn, kể cả trên các ngôi nhà mới vốn chịu thuế suất 0%, nên hãy kiểm tra điều này trước khi cho rằng thuế suất của công trình áp dụng sang phí của bạn.
Phí theo giai đoạn RIBA hay sai ở đâu?
Phí theo giai đoạn RIBA thường sai vì một cách chia không được tính toán cho đúng công việc đang có trước mặt.
- Chia đều. Giai đoạn 4 thường tốn nhiều hơn Giai đoạn 1 rất nhiều, nên chia đều khiến phí cạn đúng nơi công việc nặng nhất.
- Gọi một bảng tải về là bảng "của RIBA". Cố vấn của khách hàng có thể hỏi nguồn, và không có nguồn nào cả.
- Chỉ lập hóa đơn khi hết giai đoạn. Giai đoạn 4 có thể kéo dài nhiều tháng, và bạn tự ứng vốn cho tất cả.
- Không có câu chữ cho trường hợp dự án dừng. Khách hàng không tiếp tục sau khâu xin phép quy hoạch sẽ thắc mắc về hóa đơn cho một giai đoạn dang dở.
- Đưa Giai đoạn 7 vào phạm vi theo thói quen. RIBA nói các nhiệm vụ sau Giai đoạn 6 cần hợp đồng dịch vụ chuyên môn riêng. Nếu bạn có đưa vào, hãy mô tả công việc và định giá nó.
- Coi tên giai đoạn là phạm vi. Một giai đoạn nói kết quả nào đến hạn, không nói bạn sẽ vẽ gì. Phần việc thêm cần thỏa thuận riêng.
Lập hóa đơn phí theo giai đoạn RIBA trong ERPFlow
ERPFlow không có ngân sách theo giai đoạn hay loại dòng phí theo giai đoạn. Hóa đơn giai đoạn với phí cố định là một hóa đơn thông thường với một dòng đã chỉnh sửa.
- Báo giá. Đặt mỗi giai đoạn một dòng trên một báo giá, với thuế suất trên từng dòng. Bạn tự đánh dấu là đã được chấp nhận, vì không có chữ ký điện tử hay chấp nhận trực tuyến.
- Hóa đơn giai đoạn. Chọn Chuyển thành hóa đơn khi một giai đoạn đến hạn. Mỗi lần chuyển tạo một hóa đơn nháp mới của toàn bộ báo giá, nên hãy xóa các dòng khác. Chứng từ liên kết của báo giá liệt kê mọi hóa đơn được tạo từ nó.
- Một đợt của một phần giai đoạn. Sửa phần mô tả và giá của dòng, ví dụ "RIBA Stage 3: 40% của £8.000" với giá £3.200. Hãy kiểm tra tổng so với hợp đồng bổ nhiệm trước khi phát hành, vì hóa đơn đã phát hành là cuối cùng.
- Các đợt của Giai đoạn 5. Một hóa đơn định kỳ hằng tháng có ngày kết thúc có thể phát hành những hóa đơn này cho bạn, gửi qua email hoặc để ở dạng nháp. Nó phát hành hóa đơn và không thu tiền.
- Chính các giai đoạn. Một bảng trong Dự án với mỗi giai đoạn một cột cho thấy công việc đang ở đâu. Nó không chứa con số phí hay ngân sách nào, nên mọi ngân sách số giờ vẫn nằm trong bảng tính.