Son güncelleme: 6 Kasım 2026
Diğer kaynaklardan alınan kurallar ve rakamlar 6 Kasım 2026 tarihinde kontrol edildi. Bunlar değişebilir; güvenmeden önce kaynağından doğrulayın.
Genel bilgilendirmedir, vergi ya da hukuk danışmanlığı değildir. Kurallar ülkenize ve durumunuza göre değişir; vergi ya da hukuk sonucu doğuran her konuyu muhasebecinizle kontrol edin.
Değer düşümü, bir işin ya da alacağın değerini azaltır ama geri kalanı tahsil etmek üzere bırakır; örneğin çalışılan 10 saatin 8'ini faturalamak gibi. Alacağı silme ise tutarın tamamını kaldırır, çünkü onu hiçbir zaman tahsil edemeyeceksiniz; örneğin batmış bir müşteriye kesilen fatura gibi. Firmalar iki sözcüğü de gevşek kullanır; bu yüzden kendi tanımınızı yapın.
Değer düşümü ile alacağı silme arasındaki fark nedir?
Değer düşümü ile alacağı silme arasındaki fark, geriye bir şey kalıp kalmadığıdır. Değer düşümü bir tutarı azaltır, alacağı silme onu sıfıra indirir. Sözcük genellikle zamanlamadan daha az şey söyler: faturadan önce neyi ücretlendireceğinize karar verirsiniz, faturadan sonra ise size borçlu olunan tutarla uğraşırsınız.
Uygulamada saat üzerinden faturalayan firmalar, faturalamamayı seçtikleri süre için "değer düşümü", vazgeçtikleri bir alacak için "alacağı silme" deme eğilimindedir. Muhasebeciler bir alacağın bir bölümünü kaldırmak için de "silme" diyebilir. Firmanızın içinde ve muhasebecinizle tek bir anlam takımı üzerinde uzlaşın.
Faturalama döngüsünde her biri ne zaman olur?
Her biri faturalama döngüsünün farklı bir noktasında olur ve nokta, evrakı belirler.
| Ne zaman | Durum | Genel ad | Belge | Rakamlarınıza etkisi |
|---|---|---|---|---|
| Faturadan önce | 10 saat çalışıldı, 8'i ücretlendirmeye değer | Sürede değer düşümü | Yok. Fatura faturaladığınızı gösterir | Saatlerin değerinden düşük gelir |
| Faturadan önce | Bir görevin tamamı ücretlendirilemiyor | Sürenin silinmesi | Yok. Süreyi faturalanamaz olarak işaretleyin | Aynı; süre kayıtlarınızda kalır |
| Faturadan sonra | Fiyat sonradan anlaşmayla düşürüldü | Faturada değer düşümü | İade faturası | Gelir ve hesaplanan KDV düşer |
| Faturadan sonra | Müşteri ödeyemiyor ya da ödemiyor ve vazgeçtiniz | Alacağın silinmesi | İç bir kayıt ve hak kazanıyorsanız KDV indirimi talebi | Gelir durur, bir şüpheli alacak gideri belirir |
Son iki satır en çok karıştırılanlardır. İade faturası, ücretlendirmenin değiştiğini söyler. Şüpheli alacak ise ücretlendirmenin doğru olduğunu ve paranın gelmeyeceğini söyler. Hesaplarınızda faturalanmamış iş de taşıyorsanız sürede değer düşümü onu azaltır ve bu bir WIP raporunda görünür.
Çözümlü örnek: saatten şüpheli alacağa
İşte üçünün de tek bir işte yer aldığı uydurma bir örnek. Bir danışmanlık firması saati 100 € üzerinden 40 saat kaydediyor, %20 KDV uyguluyor ve işler giderek kötüye gidiyor.
| Aşama | Net | KDV | Toplam | Ne yaparsınız |
|---|---|---|---|---|
| Kaydedilen süre: 40 saat | 4.000,00 € | Henüz bir şey yok | ||
| Faturalamadan önce değer düşümü: 5 saat | −500,00 € | Faturanın dışında bırakın, nedenini not edin | ||
| Fatura: 35 saat | 3.500,00 € | 700,00 € | 4.200,00 € | Kesin |
| Anlaşmazlık sonrası kararlaştırılan indirim | −300,00 € | −60,00 € | −360,00 € | İade faturası kesin |
| Şimdi borçlu olunan | 3.200,00 € | 640,00 € | 3.840,00 € | |
| Alınan kısmi ödeme | −1.666,67 € | −333,33 € | −2.000,00 € | Ödemeyi kaydedin |
| Ödenmemiş, müşteri iflas etti | 1.533,33 € | 306,67 € | 1.840,00 € | Silin ve KDV indirimine bakın |
Standart ücretlerle 4.000 €'luk süreye karşı firma önce %87,5'ini, iade faturasından sonra %80'ini faturaladı ve KDV hariç %41,7'sini tahsil etti. Bunlar üç ayrı çözümü olan üç ayrı sorundur; hepsini "indirim" diye bir araya getirmek size hiçbir şey öğretmez.
Müşterinin bir iyi niyet indirimini görmesini istiyorsanız bunu satırda belirtebilirsiniz:
Atölye hazırlığı: saati 100,00 € üzerinden 10 saat, ilk iş birliği için kararlaştırıldığı gibi 8 saate indirildi.
Kendi yeniden çalışmanız yüzünden değer düşümüne uğrattığınız saatler faturada hiç görünmemelidir.
Alacağı silmek borçlu olduğunuz KDV'yi azaltır mı?
Alacağı silmek borçlu olduğunuz KDV'yi azaltabilir, ama yalnızca kendi ülkenizin kurallarına göre. AB KDV Direktifi'nin 90. maddesi, tamamen ya da kısmen ödenmemesi halinde vergi matrahının, her üye devletin belirlediği koşullarda azaltılacağını söyler ve üye devletlerin ödenmeme durumunda bundan sapmasına izin verir. Dolayısıyla koşullar çok değişir. Kontrol ettiğimiz iki örnek:
| Nerede | Kaynak | Ana koşullar |
|---|---|---|
| Birleşik Krallık | HMRC KDV Bildirimi 700/18 | KDV zaten hesaplanmış ve ödenmiş olmalı. Borç KDV hesaplarınızda silinmiş ve ayrı bir şüpheli alacak hesabına aktarılmış olmalı. Satılmamış veya faktoringe verilmemiş olmalı. Vade tarihi ile teslim tarihinden hangisi sonraysa o tarihten itibaren 6 ay ödenmemiş olmalı. Aynı tarihten itibaren 4 yıl 6 ay içinde talep edilmeli |
| Estonya | Estonya Vergi ve Gümrük İdaresi, KDV Kanunu § 29¹ | KDV beyan edilmiş, usulüne uygun fatura. Alacak devredilmemiş ve alıcı ilişkili taraf olmamalı. Vade tarihinden sonra 12 aydan fazla ve 3 yıldan çok olmayan süre. Gerçek tahsil çabalarından sonra ya da tahsilat alacaktan pahalıya geleceği için silinmiş olmalı. Alıcıya yazılı bildirim yapılmış olmalı. Büyük alacaklar için mahkeme kararı gerekir |
Üç nokta tekrar eder. İndirim yalnızca hâlâ ödenmemiş kısımdaki KDV'yi kapsar; örnekte bu 306,67 €'dur. İndirim, para sonradan gelirse genellikle geri ödenir; HMRC de Estonya idaresi de bunu söyler. Ve müşterinin mahsup ettiği KDV'yi geri çevirmesi gerekebilir.
İade faturası yol değildir. HMRC, bir müşteri ödemedi diye iade faturası düzenleyemeyeceğinizi açıkça söyler. Başka herhangi bir ülkede talepte bulunmadan önce muhasebecinize danışın ve aynı anda gelir vergisini de sorun, çünkü bir şüpheli alacağın indirilebilir olup olmadığı ayrı bir sorudur.
Bir firma bunlara nasıl karar vermeli ve kaydetmeli?
Bir firma değer düşümlerine ve alacak silmelere adı belli bir onaylayıcıyla ve her seferinde kaydedilen bir gerekçeyle karar vermelidir, çünkü gerekçeler işin yararlı kısmıdır. Kısa bir liste yeter:
- Kapsam onaylanmadan büyüdü
- Bizim hatamız veya yeniden çalışmamız
- İyi niyet
- Müşteri anlaşmazlığı
- Şüpheli alacak
Değer düşümlerini müşteriden sorumlu kişiye, belirli bir tutarın üstündekileri ikinci bir kişiye onaylatın. Birkaç ay sonra "Bizim hatamız" sürekli çıkıyorsa çare teslimattadır; "Kapsam büyüdü" sürekli çıkıyorsa teklifte. Bir alacağı silmeden önce tahsil etmeyi gerçekten bitirdiğinizden emin olun: bir hatırlatma dizisi ve bir yaşlandırılmış alacaklar raporu nerede durduğunu söyler.
ERPFlow'da değer düşümlerini ve ödenmemiş faturaları kaydetmek
ERPFlow'da alacağı silme işlevi, şüpheli alacak durumu veya KDV şüpheli alacak hesabı yoktur ve iade faturası belgesi de yoktur. Yapabilecekleriniz şunlar.
- Kesmeden önce: bir taslak fatura serbestçe düzenlenebilir. Miktarı azaltın veya PDF'te yazdırılan satır indirimi %'sini kullanın.
- Kestikten sonra: fatura kesindir. İptal olarak işaretle ve Çoğalt, onu iptal edip yeni bir numarayla yeniden keser; bu, tüm faturanın düzeltilmesini karşılar. Ayrı bir belgede kısmi iade faturasını karşılamaz; o muhasebe sisteminizden geçer.
- Vazgeçtiğiniz bir alacak: fatura Vadesi geçmiş ya da Kısmen ödendi olarak kalır ve gösterge panelinde Ödenmemiş ve Vadesi geçmiş içinde saymaya devam eder. Listeyi temizlemek için iptal etmeye dikkat edin. İptal, faturayı geçersiz kılar ve müşterinin gelirinden çıkarır; iptal edilmiş bir faturanın her e-postası müşteriye ödeme gerekmediğini söyler. Şüpheli alacak gerçek bir satıştı; bu yüzden önce muhasebecinize sorun.
- Müşteri: bir müşteri kaydındaki Kara liste, müşteriyi gerekçenizle işaretler. Hiçbir şeyi engellemez ve ona teklif ya da fatura göndermek üzere olan herkesi uyarır.
- Muhasebeciniz: alacağı silmeyi ve KDV indirimini muhasebe sisteminizde kaydedin. ERPFlow'daki vergi raporlaması faturaların kendisinden okur; bu yüzden onun dışında ele alınan her şeyi muhasebecinize söyleyin. Faturalarınızı onlar için CSV olarak dışa aktarabilirsiniz.